Finans Rehberi
Serbest Piyasa Kuru ile TCMB Kuru Arasındaki Fark Nedir?
TCMB gösterge kuru, banka kuru ve serbest piyasa (Kapalıçarşı) kuru neden birbirinden farklıdır? Hangi kur ne işe yarar, hangisine bakmalısınız?
Aynı anda üç ekrana bakarsanız üç farklı dolar kuru görebilirsiniz: TCMB’nin sitesinde biri, bankanızın uygulamasında başkası, Kapalıçarşı’daki tabelada bir diğeri. Hiçbiri “yanlış” değildir; her biri farklı bir işlemin fiyatıdır.
TCMB gösterge kuru
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası her iş günü saat 15:30’ta gösterge kurları ilan eder. Bu kur, bankalararası piyasadaki işlemlerin belirli saatlerdeki ortalamasından hesaplanır ve referans amaçlıdır:
- Sözleşmelerde, mahkemelerde ve vergide resmi dayanak olarak kullanılır,
- Gümrük ve muhasebe işlemlerinde esas alınır,
- Ancak bu kurdan döviz alıp satamazsınız.
Hafta sonu ve resmi tatillerde yeni kur açıklanmaz; son iş gününün kuru geçerli sayılır.
Banka kuru
Bankalar kurlarını serbestçe ve anlık belirler; gün içinde yüzlerce kez güncellenir. TCMB kurunun etrafında ama kendi makaslarıyla fiyat verirler. İnternet şubesi, gişe ve ATM kurları bile aynı banka içinde farklı olabilir. Neden farklı olduğunu kur makası yazımızda anlattık.
Serbest piyasa kuru
“Serbest piyasa” veya “Kapalıçarşı” kuru, İstanbul’daki yetkili döviz bürolarının ve fiziki piyasanın anlık fiyatıdır. Özellikleri:
- Nakit işlemlere dayanır ve 7/24 hareket eder; hafta sonu kur merak edenlerin baktığı fiyat budur,
- Resmi piyasalar kapaliyken küresel gelişmelere ilk tepkiyi burası verir,
- Altın fiyatlarında da referans, Kapalıçarşı serbest piyasasıdır.
Hangi kura bakmalı?
| İhtiyaç | Bakılacak kur |
|---|---|
| Sözleşme, vergi, resmi işlem | TCMB gösterge kuru |
| Döviz alıp satacaksınız | İşlem yapacağınız bankanın kuru |
| Piyasanın anlık yönü, hafta sonu | Serbest piyasa kuru |
| Altın alım satımı | Kapalıçarşı / kuyumcu fiyatı |
Kurlar birbirinden ne kadar uzaklaşabilir?
Normal zamanlarda üç kur birbirine oldukça yakındır; fark binde birkaç düzeyindedir. Fark açılıyorsa bu genellikle bir stres işaretidir: nakit talebinin arttığı, oynaklığın yükseldiği veya piyasada tedirginliğin büyüdüğü dönemlerde serbest piyasa, resmi kurlardan belirgin biçimde ayrışabilir.
Dovize.com’da döviz kurlarını TCMB gösterge verisiyle, altın fiyatlarını ise serbest piyasa verisiyle gösteriyoruz; her sayfada kaynağı ayrıca belirtiyoruz. Güncel değerler için tüm kurlar sayfasına bakabilirsiniz.