Finans Rehberi
Gram, Çeyrek, Yarım, Tam ve Cumhuriyet Altını Farkları
Hangi altın kaç gram, kaç ayar? Ziynet altınlarının has karşılıkları, prim farkları ve hangi amaçla hangisinin alınması gerektiği tek tabloda.
Kuyumcuya giren birinin karşılaştığı çeşitlilik kafa karıştırıcıdır: gram, çeyrek, yarım, tam, Cumhuriyet, Ata, bilezik… Hepsi altındır ama gramajı, ayarı ve primi farklıdır. Doğru seçim, alım amacınıza göre değişir.
Karşılaştırma tablosu
| Tür | Ağırlık | Ayar | Has altın |
|---|---|---|---|
| Gram altın | 1 g | 24 (995) | ~1,00 g |
| Çeyrek altın | 1,754 g | 22 (916) | ~1,61 g |
| Yarım altın | 3,508 g | 22 (916) | ~3,21 g |
| Tam altın | 7,016 g | 22 (916) | ~6,43 g |
| Cumhuriyet altını | 7,216 g | 22 (916) | ~6,61 g |
| Ata altın | 7,216 g | 22 (916) | ~6,61 g |
| 22 ayar bilezik | grama göre | 22 (916) | 0,916 g/g |
Gram altın: yatırımın standardı
Gram altın 24 ayardır ve işçilik primi en düşük olandır. Bankada hesaben alınabildiği için kasada saklama derdi de yoktur. Amaç birikim/yatırımsa ilk tercih genellikle gram altındır — alırken az prim ödersiniz, bozdururken az kayıp yaşarsınız.
Çeyrek altın: hediyenin standardı
Düğün, nişan ve doğum günlerinde takılan çeyrek, en likit ziynet altınıdır; her kuyumcu anında alır. Buna karşılık basım ve işçilik primi gram altına göre yüksektir: çeyrek alıp hemen bozdurursanız kayıp genellikle gram altındakinden fazladır. Amaç hediyeyse çeyrek, amaç birikimse gram daha verimlidir.
Yarım ve tam altın
Gramaj büyüdükçe birim başına prim oranı bir miktar düşer; tam altın, çeyreğe göre daha “verimli” bir ziynet alımıdır. Likiditesi yine yüksektir ancak bozdururken kuyumcunun alış makası çeyreğe göre biraz daha geniş olabilir.
Cumhuriyet ve Ata altını
İkisi de 7,216 gramdır ve Darphane basımıdır. Cumhuriyet altını güncel basım, Ata altın ise eski tip baskıdır; koleksiyon talebi nedeniyle Ata genellikle küçük bir primle işlem görür. Büyük tutarlı fiziki birikim için tercih edilirler.
Bilezik ve takı: tasarruf mu, tüketim mi?
22 ayar bilezik hem takı hem tasarruftur; gram başına fiyatlanır ve bozdurması kolaydır. Ancak 18 ve 14 ayar takılarda durum farklıdır: işçilik payı yüksek, has altın oranı düşüktür. Bozdururken yalnızca has karşılığı ödenir, işçiliğe ödediğiniz para geri gelmez. 14-18 ayar takı bir tasarruf aracı değil, tüketim ürünüdür.
Pratik özet
- Birikim: gram altın (veya banka altın hesabı),
- Hediye: çeyrek altın,
- Büyük fiziki birikim: tam / Cumhuriyet altını,
- Takı + tasarruf dengesi: 22 ayar bilezik,
- Sadece beğeni: 14-18 ayar (tasarruf beklemeyin).
Güncel fiyatları altın fiyatları sayfasından izleyebilirsiniz. Fiyatın nasıl oluştuğunu anlamak için altın fiyatını ne belirler? yazısına bakın.